O fonoskopii

Poniżej znajdą Państwo kompendium wiedzy na temat fonoskopii. Przedstawione zostały definicje podstawowych pojęć z tej  dziedziny kryminalistyki, które umieszczono w szerszym kontekście praktyki eksperta z zakresu fonoskopii. Niniejsze kompendium wiedzy fonoskopijnej zostało zorganizowane według następujących zagadnień:

 

 

 

Co to jest fonoskopia?

Fonoskopia  to dziedzina kryminalistyki zajmująca się badaniem zjawisk akustycznych z  nagrań dźwiękowych. Efektem prowadzonych badań fonoskopijnych są ekspertyzy fonoskopijne zawierające opinie fonoskopijne wydawane przez prowadzącego badania eksperta.  Na badania fonoskopijne składają się takie czynności jak:

Fonoskopia przewiduje wykonywanie również takich czynności jak:

  • przetwarzanie (tzw. digitalizację)  nagrań analogowych (np. z taśmy magnetofonowej) do postaci cyfrowej;
  • kopiowanie oraz konwersję cyfrowych danych dźwiękowych między różnymi formatami ich zapisu;
  • w ograniczonym zakresie korekcja jakości nagrań mająca na celu poprawienie wyrazistości i zrozumiałości mowy;
  • datowanie rejestracji i/lub modyfikacji nagrań;
  • analiza nośników analogowych oraz cyfrowych z ograniczoną możliwością odzyskiwania skasowanych/usuniętych cyfrowych zapisów dźwiękowych;
  • prowadzenie eksperymentów akustycznych na miejscu zdarzenia oraz w odniesieniu do dźwięków utrwalonych w nagraniu;
  • prowadzenie pomiaru poziomu dźwięku w różnych warunkach akustycznych;
  • pobieranie próbek mowy od wskazanej osoby do badań identyfikacyjnych mówców.

Jako dziedzina na wskroś interdysyplinarna, fonoskopia stwarza możliwości oceny i interpretacji zdarzeń akustycznych, do których zaliczamy wypowiedzi osób oraz towarzyszące im dźwięki z otoczenia takie jak np. odgłosy kroków, dźwięki przejeżdżających pojazdów, brzęk szkła, przemieszczanie przedmiotów po danej powierzchni i w danym otoczeniu, śpiew ptaków i wiele innych. Do tej grupy zadań należą także:

  • wnioskowanie o cechach osobowości i pochodzeniu mówcy;
  • określanie stanu fizycznego, emocjonalnego i psychicznego mówcy w trakcie rejestracji nagrania;
  • wnioskowanie o chorobach i dysfunkcjach narządów mowy;
  • identyfikacja specyficznych odgłosów, czasu i miejsca rejestracji nagrania oraz określenie kontekstu sytuacyjnego, w jakim nagranie zostało zarejestrowane.

Fonoskopia jest więc tą dziedziną kryminalistyki, która pozwala udzielić odpowiedzi w następujących kwestiach:

  • Czy jakość analizowanego nagrania pozwala na przeprowadzenie zleconych badań fonoskopijnych?
  • Czy istnieje możliwość odsłuchania i spisania treści wypowiedzi uczestników rozmowy?
  • Jaka jest treść odsłuchanych wypowiedzi?
  • W jakich okolicznościach prowadzona była rozmowa? Ocena towarzyszących rozmowie zdarzeń i zjawisk akustycznych.
  • Ile osób brało udział w rozmowie?
  • W jakim stanie emocjonalnym/fizycznym znajdowali się rozmówcy?
  • Kiedy i w jakim miejscu zarejestrowano dane nagranie?
  • Czy analizowane nagranie jest zapisem oryginalnym?
  • Czy po zarejestrowaniu nagrania dokonywano w jego obrębie jakichś modyfikacji mających na celu zmianę treści wypowiedzi, czy chronologii zarejestrowanych zdarzeń (badania autentyczności nagrań)?
  • Czy analizowane nagranie jest zapisem ciągłym?
  • Czy nagranie zarejestrowano przy użyciu wskazanego urządzenia (dyktafonu, telefonu, kamery, itp.)?
  • czy zarejestrowane w nagraniu wypowiedzi należą do wskazanej osoby (badania identyfikacyjne mówców)?
  • Czy wskazana osoba przejawia zdolności do identyfikowania mówcy „po głosie”?
  • Czy możliwe jest rozumienie mowy w danym miejscu, w określonych warunkach akustycznych?
  • Jaki jest poziom hałasu w określonej lokalizacji? Jaka jest charakterystyka źródła hałasu i jaki jest jego wpływ na człowieka?
  • Jakie zdarzenia reprezentują słyszane dźwięki?

Efektem pracy eksperta fonoskopii są ekspertyzy fonoskopijne zawierające sześć zasadniczych elementów:

  • opis dowodowego materiału dźwiękowego;
  • określenie celu wykonania ekspertyzy fonoskopijnej;
  • prezentacja wyników wstępnych oględzin dowodowego materiału dźwiękowego pod kątem możliwości wykonania zleconych badań fonoskopijnych;
  • sprawozdanie z przeprowadzonych badań fonoskopijnych;
  • wnioski z wykonanych badań fonoskopijnych, które jednocześnie stanowią opinię biegłego w kwestii stawianych przez zlecającego tez i zapytań;
  • dokumentacja z przeprowadzonych badań fonoskopijnych (stenogramy, tabele wyników pomiarowych, rysunki, zdjęcia, itp.);

 

Jeśli po przeczytaniu powyższego tekstu mają Państwo jakieś pytania, to prosimy odwiedzić serwis pytań i odpowiedzi FAQ

w górę